BONSAI – Nghệ thuật “Hô biến”

Bonsai là gì?

Các bạn thử nghĩ xem, có một cây cổ thụ nho nhỏ, vẻ ngoài được tạo hình vô cùng duyên dáng được trồng trong một chậu cảnh be bé thì bạn có thích ngắm nhìn không nào? Bonsai đấy!

Bonsai xuất hiện trong ngôn ngữ của đất nước “mặt trời mọc” Nhật Bản vài thập kỷ nay. Nếu dịch sát nghĩa thì đó là “cây trồng trong khay” đó bạn à!

Bonsai là một hình thức thu nhỏ các cây cổ thụ bằng nhiều cách thức kỹ thuật, để đáp ứng nhu cầu thưởng ngoạn thiên nhiên, muốn mang thiên nhiên về gần gũi hơn của con người. Không chỉ thu nhỏ mà các cây cổ thụ tí hon ấy còn được tạo thành những dáng vẻ khác nhau rất đẹp mắt. Và bạn có tìm mỏi mắt thì chẳng thể nào bói ra được hai cây bonsai hoàn toàn giống nhau đâu.

Bonsai là ngày xưa được xem là một thú tiêu khiển của các bậc vương giả. Ngày nay bonsai trở thành một nghệ thuật cây cảnh dành cho những ai yêu thích thiên nhiên, thích lưu giữ, thưởng thức, chăm sóc thiên nhiên trong khoảng không gian không được rộng rãi. Thay vì phải mất một khoảng đất  rộng để trồng, chăm sóc những cây cổ thụ cao to như cây đa, cây si, cây tùng… thì tại sao không “hô biến” các cây đó nhỏ lại? Thế là ta chỉ cần một khoảng nhỏ ngoài vườn hay trong nhà đều có thể thỏa sức mà chăm sóc mà chiêm ngưỡng rồi hen.

Nhưng kỹ thuật “hô biến” các cây cổ thụ cao to thành các cây bonsai nhỏ xinh thì không phải ai cũng làm được đâu nha. Đó là cả một nghệ thuật rất công phu đó.

“Hô biến” bonsai như thế nào?

Người ta có thể tạo một cây bonsai từ nhiều cách khác nhau: có thể trồng từ hột hay bằng các kỹ thuật giâm cành, chiết cành, lai ghép hay đôi khi thu lượm được những cành, gốc cây đẹp từ thiên nhiên rồi đem về chăm sóc.

Nhưng làm thế nào để “thu nhỏ” một cây có chiều cao từ 10 – 20m trong tự nhiên thành một cây bonsai nhỏ xíu cao tầm vài chục centimet (mà không cần “mượn” đèn pin thu nhỏ của Đôrêmon, hihi)?

Tùy vào mỗi cây bonsai, cách thức chăm sóc mà người ta có thể tỉa cành, cắt rễ, hạn chế ánh sáng mặt trời, dùng thuốc ức chế sự sinh trưởng của thực vật, sử dụng các kỹ thuật bón phân, tưới nước làm cây lớn chậm nhưng mau già, hihi.

Người chơi bonsai còn phải là người am hiểu về thực vật học nữa đó. Bonsai thực chất cũng chỉ là một hình thức trồng cây nghệ thuật nên việc cây hợp với phân gì, loại nươc nào, sống trong điều kiện nhiệt độ ra sao đều phải nắm vững để gia giảm liều lượng cho thích hợp. Nếu không cây chết hoặc lớn nhanh quá thì bao nhiêu công sức bỏ ra đổ sông đổ biển hết. Bạn biết không, một cây bonsai được chăm sóc đúng phương pháp có thể có tuổi thọ từ mấy chục đến hàng trăm năm cơ đấy.

Bạn biết không, người trồng bonsai là người nghệ sĩ có trí tưởng tượng phong phú và khéo tay nên mới có thể cắt, tỉa tạo nên những dáng cây tuyệt đẹp. Việc chọn chậu cảnh phù hợp với cây bonsai cũng kỹ lưỡng vô cùng. Chậu được làm bằng loại men gì, có độ rộng như thế, chiều cao bao nhiêu, như thế thì đã phù hợp với độ cao, dáng vẻ của cây bonsai chưa?… Chà, thật trồng bonsai thật là không đơn giản chút nào bạn nhỉ?

Các kiểu dáng cơ bản

Bonsai có vô số kiểu dáng đẹp, lạ nhưng cơ bản thì có 5 dáng dưới đây:

1. Dáng Trực

Dáng này có thân cây mọc thẳng đứng, cây to từ dứoi gốc rồi thon dài lên tới ngọn. Nhìn cây thì chỉ nghĩ đến “người quân tử chính trực” thôi hen.

2. Dáng trực lắc

Bonsai này có dáng “ẹo” nhất nè. Thân cây cứ lắc lư từ gốc đến ngọn như sóng lượn ý.

3. Dáng xiên

Nếu bạn bắt gặp dáng bonsai ngả xiên qua bên trái hoặc ngả xiên qua bên phải thì đích thị là bạn ý. Bạn này cũng thon dần từ gốc lên ngọn.

4. Dáng bay

Nhìn dáng bonsai này cứ như đang muốn “bay” ra khỏi chậu ý, hihi. Cứ tưởng tượng bạn đang ngắm một nhánh cây mọc ra từ sườn núi vậy.

5. Dáng đổ

Dáng boonsai này tạo hình như suối đổ từ trên xuống. Nhánh cây thấp nhất bao giờ cũng sà qua khỏi đáy chậu đó.

Bonsai có nhiều điều thú vị quá phải không bạn? Nếu bạn có gặp bonsai ở đâu thì nhớ nhẹ tay, nhẹ nhàng với bonsai nhé, bởi nếu để bonsai sứt cành gãy nhánh thì tiêu tùng hết bao công sức của người trồng đấy.

Hãy đón đọc Thần Đồng Mỹ Thuật 35: Cổ thụ tí hon để hiểu rõ hơn về cách chơi BONSAI nha các bạn.

Categories: Cửa sổ hội họa | Tags: , , | Leave a comment

Post navigation

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: